เมื่อความเสี่ยงสิ่งแวดล้อมเป็นโจทย์โครงสร้างของโลกในระยะยาว: สาระจาก Global Risks Report 2026
โพสต์เมื่อ : 29 ธ.ค 2568 เวลา 4:38 น.
เมื่อความเสี่ยงสิ่งแวดล้อมเป็นโจทย์โครงสร้างของโลกในระยะยาว: สาระจาก Global Risks Report 2026
กลอยตา ณ ถลาง
รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ งานบริหารความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และประธาน Carbon Markets Club
รายงาน Global Risks Report 2026 ซึ่งจัดทำเป็นประจำทุกปีโดย World Economic Forum เป็นหนึ่งในกรอบอ้างอิงสำคัญที่สะท้อนภาพรวมความเสี่ยงระดับโลก ซึ่งกำลังกำหนดทิศทางเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมในช่วงทศวรรษหน้า รายงานฉบับนี้รวบรวมมุมมองจากผู้นำและผู้เชี่ยวชาญกว่า 1,300 คนทั่วโลก และประเมินความเสี่ยงในสองกรอบเวลา ได้แก่ ระยะสั้น 2 ปี และระยะยาว 10 ปี เพื่อให้เห็นทั้งผลกระทบในระยะสั้นและความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่กำลังสะสมอยู่ในระบบโลก
หนึ่งในองค์ประกอบที่ถูกอ้างอิงมากที่สุดของรายงาน คือภาพการจัดอันดับความเสี่ยงโลกตามระดับความรุนแรงในกรอบเวลา 2 ปี และ 10 ปี ซึ่งสะท้อนลักษณะของความเสี่ยงที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนในแต่ละช่วงเวลา ภาพดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงสองชุดที่มีธรรมชาติแตกต่างกัน แต่เกิดขึ้นควบคู่กันไป
ในกรอบระยะสั้น 2 ปี ความเสี่ยงที่ถูกจัดอันดับสูงสุดส่วนใหญ่อยู่ในมิติของภูมิรัฐศาสตร์ สังคม และข้อมูล ความขัดแย้งทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ข้อมูลบิดเบือนและข่าวปลอม ความแตกแยกทางสังคม รวมถึงความไม่มั่นคงทางไซเบอร์ ล้วนเป็นความเสี่ยงที่มีลักษณะปะทุเร็ว กระทบฉับพลัน และส่งผลโดยตรงต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมือง ความเสี่ยงกลุ่มนี้มักเกิดจากการตัดสินใจของมนุษย์ โครงสร้างอำนาจ และระบบที่มนุษย์สร้างขึ้น ซึ่งทำให้การจัดการมีความซับซ้อนและอ่อนไหวในเชิงนโยบายและการเมือง
ในทางตรงกันข้าม เมื่อมองไปในกรอบระยะยาว 10 ปี ภาพความเสี่ยงเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ความเสี่ยงอันดับต้น ๆ เกือบทั้งหมดเป็นความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและระบบโลก ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การเปลี่ยนแปลงอย่างวิกฤตของระบบโลก และปัญหาทรัพยากรธรรมชาติขาดแคลน ความเสี่ยงเหล่านี้มีลักษณะสะสมช้า ไม่ปะทุทันที แต่สร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างต่อเนื่อง และส่งผลลึกยาวในระดับโครงสร้าง
การจัดวางความเสี่ยงในสองกรอบเวลานี้สะท้อนให้เห็นว่า ในขณะที่โลกเผชิญความผันผวนและความไม่แน่นอนจากปัจจัยที่มนุษย์สร้างขึ้นในระยะสั้น โลกกำลังเผชิญข้อจำกัดของธรรมชาติและระบบโลกในระยะยาว ซึ่งไม่สามารถรองรับแรงกดดันได้อย่างไม่สิ้นสุด ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมจึงไม่ได้เป็นเพียงประเด็นเฉพาะด้าน แต่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นโจทย์เชิงโครงสร้างที่กำหนดเสถียรภาพของโลกในภาพรวม
ในบริบทของตลาดคาร์บอนและการเงินด้านสภาพภูมิอากาศ ภาพรวมจากรายงานสะท้อนให้เห็นว่า ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับเศรษฐกิจ การแข่งขัน และระบบการเงิน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและเหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรงส่งผลต่อโครงสร้างต้นทุน การผลิต และห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการประเมินและบริหารความเสี่ยงในระดับองค์กรและระบบเศรษฐกิจ
ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงในระยะสั้นด้านภูมิรัฐศาสตร์และความขัดแย้งทางเศรษฐกิจที่รายงานชี้ให้เห็น ยังเป็นบริบทแวดล้อมที่ส่งผลต่อการพัฒนากลไกด้านสภาพภูมิอากาศและตลาดคาร์บอนในระดับข้ามพรมแดน ทั้งในมิติของกติกา มาตรฐาน และความเชื่อมั่นระหว่างประเทศ ซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ความเสี่ยงที่ตลาดคาร์บอนและการเงินด้านสภาพภูมิอากาศต้องเผชิญ
โดยภาพรวม Global Risks Report 2026 สะท้อนชัดว่า โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงที่มีทั้ง ผลกระทบในระยะสั้น และแรงกดดันเชิงโครงสร้างในระยะยาว โดยความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมกำลังก้าวขึ้นมาเป็นแกนกลางของความท้าทายในระดับระบบโลก และเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่กำหนดเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและสังคมในทศวรรษต่อจากนี้
ในกรอบระยะสั้น 2 ปี ความเสี่ยงที่ถูกจัดอันดับสูงสุดส่วนใหญ่อยู่ในมิติของภูมิรัฐศาสตร์ สังคม และข้อมูล ความขัดแย้งทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ข้อมูลบิดเบือนและข่าวปลอม ความแตกแยกทางสังคม รวมถึงความไม่มั่นคงทางไซเบอร์ ล้วนเป็นความเสี่ยงที่มีลักษณะปะทุเร็ว กระทบฉับพลัน และส่งผลโดยตรงต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมือง ความเสี่ยงกลุ่มนี้มักเกิดจากการตัดสินใจของมนุษย์ โครงสร้างอำนาจ และระบบที่มนุษย์สร้างขึ้น ซึ่งทำให้การจัดการมีความซับซ้อนและอ่อนไหวในเชิงนโยบายและการเมือง
ในทางตรงกันข้าม เมื่อมองไปในกรอบระยะยาว 10 ปี ภาพความเสี่ยงเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ความเสี่ยงอันดับต้น ๆ เกือบทั้งหมดเป็นความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและระบบโลก ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การเปลี่ยนแปลงอย่างวิกฤตของระบบโลก และปัญหาทรัพยากรธรรมชาติขาดแคลน ความเสี่ยงเหล่านี้มีลักษณะสะสมช้า ไม่ปะทุทันที แต่สร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างต่อเนื่อง และส่งผลลึกยาวในระดับโครงสร้าง
การจัดวางความเสี่ยงในสองกรอบเวลานี้สะท้อนให้เห็นว่า ในขณะที่โลกเผชิญความผันผวนและความไม่แน่นอนจากปัจจัยที่มนุษย์สร้างขึ้นในระยะสั้น โลกกำลังเผชิญข้อจำกัดของธรรมชาติและระบบโลกในระยะยาว ซึ่งไม่สามารถรองรับแรงกดดันได้อย่างไม่สิ้นสุด ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมจึงไม่ได้เป็นเพียงประเด็นเฉพาะด้าน แต่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นโจทย์เชิงโครงสร้างที่กำหนดเสถียรภาพของโลกในภาพรวม
ในบริบทของตลาดคาร์บอนและการเงินด้านสภาพภูมิอากาศ ภาพรวมจากรายงานสะท้อนให้เห็นว่า ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับเศรษฐกิจ การแข่งขัน และระบบการเงิน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและเหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรงส่งผลต่อโครงสร้างต้นทุน การผลิต และห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการประเมินและบริหารความเสี่ยงในระดับองค์กรและระบบเศรษฐกิจ
ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงในระยะสั้นด้านภูมิรัฐศาสตร์และความขัดแย้งทางเศรษฐกิจที่รายงานชี้ให้เห็น ยังเป็นบริบทแวดล้อมที่ส่งผลต่อการพัฒนากลไกด้านสภาพภูมิอากาศและตลาดคาร์บอนในระดับข้ามพรมแดน ทั้งในมิติของกติกา มาตรฐาน และความเชื่อมั่นระหว่างประเทศ ซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ความเสี่ยงที่ตลาดคาร์บอนและการเงินด้านสภาพภูมิอากาศต้องเผชิญ
โดยภาพรวม Global Risks Report 2026 สะท้อนชัดว่า โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงที่มีทั้ง ผลกระทบในระยะสั้น และแรงกดดันเชิงโครงสร้างในระยะยาว โดยความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมกำลังก้าวขึ้นมาเป็นแกนกลางของความท้าทายในระดับระบบโลก และเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่กำหนดเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและสังคมในทศวรรษต่อจากนี้